(TT&VH) - Sáng qua (1/10), cụ rùa hồ Gươm đã nổi trước và sau khai mạc Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long, thu hút sự hiếu kỳ của hàng nghìn người dân. Và cũng trong sáng qua, tại HN, GS Trần Lê Bình đã gây sự chú ý tại Hội nghị toàn quốc khoa học sự sống: Sinh học vì thành phố tương lai với công trình Nghiên cứu so sánh hình thái và ADN trên mẫu rùa mai mềm nước ngọt VN và cụ rùa hồ Gươm.
Đây là công trình nghiên cứu công phu gần 10 năm của GS Lê Trần Bình và các đồng nghiệp khác như: Hà Đình Đức, Phan Minh Tuấn, Lê Quang Huấn... thuộc Viện Công nghệ sinh học (ĐHQG Hà Nội). Kết quả cho thấy, rùa hồ Gươm thuộc loài rùa lớn mai mềm nước ngọt ở VN, được phân bố tại nhiều điểm khác nhau trên sông Hồng, sông Mã, sông Đà... thuộc miền Bắc VN và chưa từng được nghiên cứu phân loại. Tuy nhiên, đến nay các cụ rùa này còn lại không nhiều và đang đến hồi nguy cấp.
Qua hàng nghìn bức ảnh xác định chỉ có 1 cụ rùa duy nhất ở hồ Gươm có bớt trắng
Cụ rùa hồ Gươm bao nhiêu tuổi?
Câu hỏi này được GS Bình đặt ra trước sự chờ đợi của nhiều người tham dự. Theo GS Bình, rùa hồ Gươm gắn liền với truyền thuyết Hoàn Kiếm cho rùa vàng được ghi trong Lam Sơn thực lục do chính Lê Thái Tổ viết (sau) khi lên ngôi vua 1428. Tính đến nay đã là 582 năm.
“Trong tất cả những công trình nghiên cứu, thì rùa thọ nhất chỉ sống được 160 năm” - GS Bình cho biết. Nhưng cũng có thể hiểu, cụ rùa hồ Gươm dù không phải chính là cụ đã được vua Lê “trả gươm”, nhưng là “thế hệ con cháu” của rùa thần ngày nào.
Theo nhiều tài liệu thì tháp Rùa “được một nhà giàu phố hàng Khay (Bang Kim) xây năm 1884” và như thế đến nay ngọn tháp này mới chỉ khoảng 119-120 tuổi.
Theo GS Bình, không biết lý do gì, vào khoảng thời kỳ xây tháp Rùa này, ở VN lúc đó có rất nhiều rùa và có nhiều thợ săn rùa. Rất nhiều cụ rùa ở VN thời điểm này đã bị săn bắt lấy thịt và nhiều bộ xương đang được trưng bày tại các bảo tàng ở London, Vience, Chicago... Tại hồ Gươm, đảo rùa là nơi rùa thường lên phơi nắng. Giả sử khi xây tháp Rùa xong (1885), nếu rùa có tiếp tục được thả mới xuống hồ, thì đến nay là 119 năm. Nếu rùa lúc thả khoảng 30 - 40 tuổi, thì đến nay rùa hồ Gươm ít nhất sẽ phải trên 150 tuổi(!). GS Bình bình luận: “Chúng tôi không dám khẳng định, nhưng nếu cụ rùa hồ Gươm đã khoảng 150 tuổi, thì ngày cận kề của cụ cũng sắp đến...’’.
So sánh hình thái rùa hồ Gươm và giải Thượng Hải thấy khác nhau hoàn toàn
Thuộc loài mai mềm nước ngọt, chỉ có ở VN!
Cụ rùa hồ Gươm có mai mềm, đầu tù, kích thước khổng lồ (dài khoảng 2m). Cụ có móng vuốt sắc nhọn, trên đầu có bớt trắng. Bớt này dài khoảng 4cm và cho đến bây giờ qua hàng nghìn bức ảnh khác nhau, luôn luôn thấy cái bớt đó. Điều đó chứng tỏ, chỉ còn một cụ duy nhất đang tồn tại ở hồ Gươm. Cụ rùa thường hay nổi lên vào mùa Thu, nhưng rất khó “tiếp xúc” với cụ. Các nhà nghiên cứu hiện nay vẫn luôn kỳ vọng là xin cụ ít máu để xét nghiệm gen, nhưng sau 4 - 5 năm chờ đợi vẫn chưa xin được cụ dù chỉ là một chút ADN!
Theo Sách đỏ VN (NXB KHTN, Hà Nội 2000, trang 232) rùa hồ Gươm là Pelochelys cantoris thuộc họ ba ba, hình thái giống ba ba, song rất lớn... Các nhà nghiên cứu bắt đầu tìm kiếm các mẫu rùa lớn như vậy tại nhiều địa điểm ở VN. Bộ xương rùa trưng bày tại đền Ngọc Sơn là của một “cụ bà” chết vào ngày 2/6/1967. Tại Hà Nội, các nhà nghiên cứu đã đến chùa Hưng Ký (năm 2003) và tìm thấy 1 xác rùa giống rùa hồ Gươm. Khi mang sọ rùa tìm được ở Thanh Hóa đặt cạnh sọ này để so sánh, thì về cơ bản là giống nhau.
GS Bình cho biết: Chúng tôi cũng mang 2 mẫu này so sánh với con giải Thượng Hải, thì thấy rằng về cơ bản, rùa hồ Gươm khác hoàn toàn.
Rùa khổng lồ bắt được ở Hòa Bình năm 1993
Từ năm 1967 đến năm 2003, các nhà nghiên cứu ghi nhận tổng cộng có 33 mẫu rùa. Đã có 5 mẫu xương sọ của 5 tiêu bản khác nhau được sưu tầm, đo đạc và phân tích gen. Về mặt hình thái xương sọ 5 mẫu sưu tầm đều rất giống nhau và khác với mẫu Rafetus swinhoei của Bảo tàng Tự nhiên London (Anh). Phân tích cũng cho thấy, rùa hồ Gươm không phải là con giải (Pelochelys cantonii hoặc P. bibroni) như mô tả ở Bảo tàng Thượng Hải - (thủy quái, được cho là hung dữ) đã tuyệt chủng ở Trung Quốc 120 năm nay.
Đoàn nghiên cứu cũng đã đến Hòa Bình và biết tin ngày 23/4/1993, ông Nguyễn Tiến Vẽ nguyên Trưởng trạm Nuôi trồng Thủy sản Hòa Bình bắt được con rùa nặng 87kg, khi cải tạo vùng đầm hồ để nuôi cá. Con rùa được trói, khiêng về Tỉnh ủy và bán vé 200đ cho mọi người vào xem. Xem được 7 ngày thì cụ say nắng và chết. Mẫu hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Hòa Bình. Ngoài ra, ở đây có thông tin cho biết, còn 1 cụ khác ban đêm đã bò qua bờ đê, đi về phía sông Đà... Mới đây nhất, là việc phát hiện 2 cụ rùa ở Đồng Mô, mà báo chí đã đăng tải.
Tóm lại, cụ rùa hồ Gươm và cụ rùa Đồng Mô còn sống hiện nay, hay những cá thể rùa đã được ghi nhận ở những khu vực đầm hồ khác thuộc miền Bắc VN đã được ghi nhận là một loài mới, thực tế chỉ tìm thấy ở VN và vì thế nên gọi là: Rùa mai mềm nước ngọt khổng lồ VN. Các cách gọi khác như: rùa, ba ba lớn... có sự lẫn lộn giữa tiếng Hán, Nôm và giữa các địa phương với nhau dẫn đến sự hiểu lầm. Tại hội thảo GS Hà Đình Đức cũng đề nghị Sách đỏ VN không nên gọi cụ rùa hồ Gươm là con giải và cần triển khai kế hoạch bảo tồn loài rùa mai mềm nước ngọt khổng lồ mới, đặc hữu chỉ có ở VN này!
Sáng 5/5, tại Phiên khai mạc Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến đã trình bày Báo cáo một số nội dung chủ yếu tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi tới Kỳ họp.
Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành 2 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 148/QĐ-XPHC và số 149/QĐ-XPHC đối với ông Trần Quang Minh (biên tập viên Quang Minh) và bà Nguyễn Thanh Vân (MC Vân Hugo), do có sai phạm trong hoạt động quảng cáo.
Nhà sản xuất Nguyễn Huỳnh Như cùng thương hiệu Long Ngọc Luxury đã tạo nên một mùa đầu tiên đáng nhớ cho Hành Trình Ước Mơ, với gần 2 tỷ đồng trao tận tay người nghèo.
Theo hãng tin RIA Novosti, trong một phát biểu mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông luôn suy nghĩ về người kế nhiệm nhưng việc đưa ra quyết định cuối cùng về nhà lãnh đạo tiếp theo sẽ thuộc về chính người dân Nga.
Chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam - Thống nhất đất nước và đón mùa hè 2025 tràn đầy hứng khởi, hệ thống Trung tâm thương mại (TTTM) Vincom khởi động chiến dịch "Việt Malliday - Hè Holiday"
Ngày 5/5, Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam thông báo chính thức khởi động chương trình "Tiếp sức mùa thi" năm 2025. Bước sang năm thứ 24, chương trình tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ và giá trị nhân văn sâu sắc trong hành trình đồng hành cùng học sinh cả nước.
Liveshow Ngắm hoàng hôn tại Hạ Long vào ngày 1/6 hứa hẹn sẽ là món quà đặc biệt mà nhóm Nhà Trẻ dành tặng người hâm mộ, khởi đầu cho những hoạt động chung thú vị của nhóm trong thời gian tới.
Nhận lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường, Tổng thống nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka đã đến Thủ đô Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam và dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak từ ngày 4-6/5/2025.
Sáng 5/5, tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã trình bày Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024 và tình hình thực hiện kế hoạch phát trển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2025.
Sáng 5/5, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã khai mạc trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Thông tấn xã Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn Bài phát biểu khai mạc Kỳ họp của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Ngày 15/12/1999, Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 54 quyết định Đại lễ Phật đản Vesak hay Lễ Tam hợp kỷ niệm ngày đản sinh, thành đạo và nhập niết bàn của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là lễ hội văn hóa tôn giáo vì hòa bình.
Ngày 4/5, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel đã đến thành phố Saint Petersburg của LB Nga trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức theo lời mời của Tổng thống nước chủ nhà Vladimir Putin.
Chức vô địch CJ Cup Byron Nelson là lời đáp trả mạnh mẽ từ golfer số một thế giới Scottie Scheffler với tuyên bố của huyền thoại Phil Mickelson rằng anh sẽ không thể vô địch thêm giải nào cho đến tháng Chín.
Sự trở lại của Luka Jovic sau chấn thương lưng nhẹ càng khiến cuộc cạnh tranh cho chiếc áo số 9 trở nên nóng bỏng hơn bao giờ hết, khi trong tay HLV Sergio Conceicao đang có 3 lựa chọn với những hoàn cảnh và mục tiêu rất khác nhau: Jovic, Santiago Gimenez và Tammy Abraham.
Antony một lần nữa khiến giới mộ điệu phải nhắc đến tên mình với sự thán phục. Trong trận đấu thuộc vòng 34 La Liga, tiền đạo người Brazil đã tỏa sáng rực rỡ với pha lập công đẳng cấp ở phút bù giờ, mang về chiến thắng kịch tính 2-1 cho Real Betis trước Espanyol.
Trận Hà Nội vs Nam Định là lần đầu tiên ở mùa giải này, một sân bóng V-League bán hết sạch vé. Phía dưới sân là trận đại chiến vì ngôi vô địch, còn trên khán đài là một lễ hội thực sự.